تبار ایتالیایی- ایرلندی دارد. در شانزده سالگی ترک تحصیل کرد و به تئاتر روی آورد. پس از آموزش کوتاه مدت رقص و بازیگری، در نیویورک روی صحنه رفت. سپس رهسپار هالیوود شد و در فیلم های تبلیغاتی و تلویزیونی به بازی پرداخت؛ از جمله در مجموعه محبوب نوجوانان و جوانان، «به خانه خوش آمدی، کوتر» (1975 تا 1979) خوش درخشید.

در 1975 با نقشی کوتاه در «باران شیطان» وارد سینما شد. یک سال بعد برای نخستین بار در یک پروژه ی بزرگ سینمایی، «کری» برایان دی پالما، به ایفای نقش پرداخت. اینجا گرچه نقش چندانی نداشت اما مورد توجه قرار گرفت. با این همه، حضور در فیلم های ترسناک و تریلرهای جنایی راه موفقیت تراولتا را هموار نمی کرد. در 1977 با «تب شنبه شب» قابلیت هایش را به نمایش گذاشت. او یک رقصنده ی ماهر بود و نقش تونی مانرو، اساس این فیلم موزیکال را شکل می داد. فیلم قرار بود به نوعب یک «شورش بی دلیل» (نیکلاس ری-1955) دهه ی 1970 تلقی شود و هرچند فیلم به کلی با این هدف بیگانه بود، اما فروش خیره کننده اش در گیشه و پیامد آن محبوبیت یک باره ی تراولتا، برایش نامزدی اسکار را هم به ارمغان آورد.

یک سال پس از«تب سنبه شب»، «گریس» روی پرده رفت و رکورد آن فیلم را هم شکست. این پرفروش ترین فیلم موزیکال تاریخ سینما که اقتباس از نمایشنامه ای موفق در برادوی بود، بیش از هر چیز بر زوج بازیگرش تکیه داشت: الیویا نیوتون جان با آوازهایش و جان تراولتا با رقص و آوازهایش؛ اما این پایان رویاهای تراولتا در یک مقطع خاص بود. یکی دو فیلم بعدی او در گیشه موفقیت چندانی نداشتند و حتی دنباله سازی برای «تب شنبه شب» توسط سیلوستر استالون («زنده ماندن»-1983) نیز در گیشه پاسخ مناسبی نیافت.

با پایان یافتن دوره ی محبوبیت موزیکال های جوان پسندانه، تراولتا در یکی دو کار جدی ظاهر شد که موفق نبودند. هر چند در میان این فیلم ها، کار مهمی مثل «انفجار» برایان دی پالما هم به چشم می خورد. در چنین وضعیتی، تراولتا به تلویزیون کوچ کرد و در 1987 در فیلم «خدمتکار احمق» به کارگردانی رابرت آلتمن ظاهر شد. در 1989 «ببین چه کسی حرف می زند» در اکران، فیلم موفقی از آب درآمد اما عمده ی موفقیت آن در سبک کمدی و داستانش بود، نه بازیگری مثل تراولتا که که دیگر حتی آن چهره ی دلنشین ابتدای دهه ی 1980 را هم نداشت. این روند تا 1994 ادامه داشت، تا زمان ایفای نقش وینسنت وگا در «داستان عامه پسند» کوئنتین تارانتینو. یک اوج گیری دوباره که در باور خیلی ها نمی گنجید. تراولتا در این فیلم معصومیت و خشونتی توامان داشت و نامزدی برای اسکار، کوچک ترین پاداش این بازگشت شکوهمندانه بود. این البته نوعی تغییر پرسونا از قهرمانِ دوست داشتنی به ضدقهرمانِ دوست داشتنی هم بود. پس از «داستان عامه پسند»، تراولتا تقریباً سالی یک فیلم پرفروش را در کارنامه اش ثبت کرد که مهم ترین آنها «تغییر چهره» جان وو بود، هرچند دیگر نتوانست موفقیتی را که با فیلم تارانتینو به دست آورده بود، تکرار کند. همسرش، کلی پرستون (1991)، برادرانش، جویی و سام و خواهرانش، الن، آن و مارگرت نیز بازیگر هستند.

نامزدی های اسکار در کارنامه ی تراولتا گویای همه چیز است. او در هالیوود دو چهره ی کاملاً مجزا دارد. یکی تراولتای جوان که رقص های پرتحرکش در «تب شنبه شب» و «گریس» از خاطره ی جمعی یک نسل پاک نمی شود و دیگری تراولتای میانسال  که از نیمه ی دهه ی 1990، یکی از اصلی ترین انتخاب ها برای نقش های منفیِ دوست داشتنی است. در کارنامه ی او، دو بار با این پرسونا بازی می شود. یکی در همان دگردیسی بزرگ «داستان عامه پسند» که تارانتینو، هرچند تراولتا را در نقش منفی به بازی می گیرد اما معصومیت از دست رفته ی پرسونای او را هم تا آنجا که می تواند تصویر می کند و حتی اصلاً یک صحنه ی چند دقیقه ای رقص برای او و اوما تورمن تدارک می بیند؛ و یک بار هم جان وو مبنای داستانش را بر همین موضوع استوار می کند. تراولتای «تغییر چهره» در نیمی از فیلم دوست داشتنی و جذاب است و در نیمی دیگر منفور. این دقیقاً همان چیزی است که کارنامه ی تراولتا برایش به همراه داشته است. او بازیگری است منعطف با توانایی های فراوان در تغییر آنیِ حالت. درباره ی تحصیلاتش به کنایه می گویند فارغ التحصیل تلویزیون است و از معدود بازیگران سرشناس هالیوود است که شمار کارگردانان صاحب نام در کارنامه اش، به زحمت به تعدا انگشتان یک دست می رسد.