او در کودکی به دیدن فیلم‌های ترسناک و علمی-تخیلی علاقه داشت و از نوجوانی شروع به ساخت انیمیشن هایی به روش استاپ موشن و فیلم های 8 میلیمتری سیاه و سفید کرد. بعد از دبیرستان، برای یادگرفتن فیلمسازی و انیمیشن به صورت حرفه‌ای به موسسهٔ هنرهای کالیفرنیا رفت و سپس در استودیوی والت دیزنی مشغول به کار شد. او از سال ۱۹۸۲ تا کنون در عرصهٔ فیلمسازی فعال بوده‌است.

شهرت تیم برتون به دلیل دیدگاه متفاوت، سبک ویژه و منحصربه‌فرد در فیلمسازی و طراحی شخصیت‌هایی عجیب و متفاوت معروف است و از برجسته‌ترین کارگردان‌های حال حاضر سینما به شمار می‌رود. شیوه تیم برتون در فیلمسازی این است که اغلب با تعداد خاصی از هنرمندان در فیلم هایش همکاری می‌کند؛ مثل جانی دپ که از اولین همکاری‌شان در فیلم  «ادوارد دست قیچی» (1990) تا به حال دوست صمیمی برتون بوده‌ است و در ۸ فیلم با هم همکاری کرده‌اند. همینطور هلنا بونهام کارتر ،شریک زندگی اش، که در بیشتر آثار او حضور دارد و دنی الفمن به عنوان آهنگساز و پای ثابت بیشتر فیلم هایش محسوب می شود.

برتون همچنین نویسنده و نقاش کتاب شعر «مرگ غم انگیز پسر صدفی و قصه های دیگر» است که در سال ۱۹۹۷ منتشر شد و نیز کتاب طراحی‌هایش یعنی «هنر تیم برتون» که در سال ۲۰۰۹ انتشار یافت.