نقد و بررسی موسیقی فیلم «زندگی پی»

مایکل دانا و حس گسترده ای از درام

---

• گردآوری و ترجمه : پیمان جوادی

آنگ لی برای آهنگسازی فیلم های خود با هنرمندان مختلفی همکاری داشته است اما مایکل دانا هنرمندی ست که در اکثر مواقع جزء انتخاب های اصلی و اول او به شمار می رود. البته با فیلم «هالک» (2003) که دنی الفمن جایگزین دانا شده بود، به نظر می رسید این همکاری به پایان رسیده باشد اما این زوج موفق در فیلم «زندگی پی» بار دیگر همکاری خود را از سر گرفته اند. مایکل دانا انتخاب فوق العاده ای برای این فیلم بود چرا که با توانایی خود در ترکیب عناصر غربی و شرقی همیشه آثار ارزشمندی را خلق کرده و این برگ برنده ی او به عنوان یک آهنگساز محسوب می شود. در این آلبوم نیز از این مهارت به خوبی استفاده شده است.















پرده اول فیلم در پاندیچری هند اتفاق می افتد – مستعمره سابق فرانسه – و طوری به تصویر کشیده شده که گویی این مکان سرشار از جادو و عجایب است؛ دانا در این قسمت عناصری از موسیقی فرانسوی و هندی را برای ایجاد فضایی تاثیرگذار و شگفت انگیز با هم ترکیب می کند تا حس مورد نظر کارگردان را به خوبی انتقال دهد. آهنگ آغازین آلبوم "لالایی پی" توسط بامبی جایاشری خوانده شده که بیانی شگفت انگیز از بی گناهی و زیبایی دوران کودکی است. در آهنگ دوم تم اصلی فیلم یعنی "Piscine Molitar Patel" معرفی می شود که در ارکستر این قطعه دانا سازهای سه تار و آکوردئون و چندین ساز دیگر را با هم ترکیب کرده و تِمی شگفت‌انگیز می‌سازد و شما را به درون مسیر فوق العاده‌ای از موسیقی سوق می‌دهد.

ریتم موسیقی فیلم بعد از آهنگ "ترک هند" مسیری غمناک به خود می گیرد، آهنگی که به خوبی نشانگر حس تعلق است. در قطعه "عمیق ترین نقطه روی زمین" صدای شیپور و سرنا همراه با صدای گروه کُر شنیده می شود که حس گسترده ای از درام را به وجود می آورد. آهنگ "اولین شب، اولین روز" همان بارِ درامِ آهنگِ قبل را با شدتی کمتر در خود جای داده و صدای گروه کُر نیز در آن شنیده می شود اما این بار مشایعت ارکستر تاریک تر شده که نشان دهنده خطر و همچنین احساس ناامیدی است، اینجاست که کاراکتر و قهرمان اول داستان در قلب فیلم پی به رویارویی با مسائلی ناشناخته می‌برد.

از این نقطه به بعد ریتم ملودی‌های فیلم مجددا تغییر مسیر می‌دهد و با مسائل بزرگ تری همراه می‌شود که در فیلمنامه اتفاق می افتد، طبیعت، ایمان، خدا و زندگی. در موسیقی فیلم ناگهان آرامش و متانت خاصی حکمفرما می‌شود که برای انسان بسیار آرامبخش است، این را مدیون فلوت Bansuri هندی هستیم که نمونه آن را در آهنگ پراحساس  "پسر لاغر گیاهخوار" شاهد هستیم. در آهنگ "پی  و ریچارد پارکر" (ریچارد پارکر نام ببری ست که دوست و همراه اوست) نیز آرامش و متانت خاصی به چشم می خورد، آرامشی که دانا توسط هنر موسیقی خود و تلفیقی از سازهای آرامبخش غربی نظیر پیانو با فلوت Bansuri برای کاراکتر "پی" و همچنین استفاده مکرر از فلوت و نِی برای کاراکتر "پارکر" به وجود می‌آورد. در اینجا دانا به خوبی در عجایب طبیعت با استفاده از آهنگ های "نهنگ" و "ماهی پرنده" سیر و کاووش می کند، هنگام گوش کردن به آهنگ "ماهی پرنده" حس عجیبی از آشفتگی احساس می‌شود.

در آهنگ "رویای ببر" دانا حس عظیمی از رازآلودگی و اسرارآمیز بودن را به شنونده القا می کند، اما این آهنگ در واقع عمق غم و اندوه ازدست دادن (کسی یا چیزی) را نشان می‌دهد. سپس همه چیز در آهنگ "توفان خدا" خرد می شود. دوباره صدای گروه کُر شنیده می شود و دانا احساسات شوندگان را تحریک می کند. آنگاه حس حل شدن در آهنگ های "من حالا آماده ام" و "جزیره" القاء می‌شود، بازگشتی خلاصه‌وار به شادی که قبلا شنیده شده بود. در آهنگ طولانی "بازگشت به جهان" دانا به صورت هوشمندانه این حقیقت که ممکن است سفر تمام شده باشد را القاء می کند، سفری روحانی که تازه شروع کار بود، اما سفر زمینی در دو آهنگ نهایی "داستان دوم" و "کدام داستان را شما ترجیح می دهید؟" پیگیری می شود.

چیزی که باعث می شود این موسیقی در فیلم تاثیرگذار عمل کند و آلبوم حاضر را بسیار شگفت انگیز و غنی جلوه دهد این نکته است که اندیشه آهنگساز به روشنی بیان شده، نه از طریق نوشتن نت‌های پیچیده برای آهنگ – معیار معمول مایکل دانا برای آهنگسازی سرراست بودن آهنگ و نوع روشی ست که از نظر فنی برای ساخت آن به کار برده می‌شود  – از طریق نمایش احساساتی که مورد بررسی قرار می گیرد. «زندگی پی» یکی از قوی ترین آلبوم های موسیقی سال 2012 است، آلبومی که می‌تواند در سطوح مختلف مردم را به سوی خود جذب کند.

منبع : فیلم نگاه