پیچیده، اما جذاب و سرگرم کننده
- نویسنده : جیمز براردینلی
- |
- ترجمه : پیمان جوادی
«متفاوت» "چیز بزرگ بعدی" است، یا حداقل استودیوی "سامیت انترتینمنت" امیدوار است اینگونه باشد. «متفاوت» آخرین اثری است که با پیوستن به جرگهی رو به افزایش فیلم های مطرح در دسته نوجوانان و ژانر علمی - تخیلی و فانتزی به پرده نقرهای راه پیدا میکند. به این شکل برنامه ریزی شده بود که «متفاوت» نیز همانند «مسابقات گرسنگی» (2012) به یک رویداد بزرگ سینمایی تبدیل شود و به این منظور تازهترین گروه سنی تاثیرگذار را نشانه گرفته است: دختران و زنان جوان بین سنین 12 تا 25 سال. هرچند «متفاوت» به اندازه «مسابقات گرسنگی» یکپارچه و متمرکز نیست، اما بسیاری از همان عنناصر مشابه را به کار گرفته است: یک آینده ی مربوط به دوران پس از جنگ، یک قهرمان زن نیرومند، یک داستان عاشقانه، و جدالی در مخالفت با ظلم و ستم در شرایط موجود. "سامیت انترتینمنت" آنقدر به موفقیت این فیلم مطمئن بوده است که همین حالا دو فیلم دیگر از روی سلسله رمان های ورونیکا راث را در دستور کار قرار داده است. داستانی که فیلم به تصویر میکشد کاملا به کتاب وفادار است. این رویهای است که در مورد اقتباس هایی که از رمان های گروه نوجوانان انجام میشود اجباری شده است و فیلمسازان بسیار مراقب هستند صحنههای مورد علاقه طرفداران را حذف نکنند. فیلم در آیندهای نزدیک در شیکاگو رُخ میدهد، که به علت نوعی فاجعه جهانی از جمعیت آن به شدت کاسته شده است. جنگ بر روی بسیاری از ساختمان های شهر تاثیرگذار نبوده و دست نخورده باقی ماندهاند، اما تخریب شدید ساختمان های بلندتر حکایت دیگری دارد. دیوار عظیمی دور تا دور شهر کشیده شده است. ظاهرا دلیل این کار جلوگیری از ورود هر چیزی که خارج از آن محدوده است به داخل شهر و احتمالا جلوگیری از خروج مردم از شهر است. مردم بر اساس توانایی های ذاتی به پنج دسته تقسیم شده اند: دانشمندان، شجاعان، درویشان، مهرورزان و صادقان. دسته دیگری نیز وجود دارد به نام "متفاوت ها" یا "ناهمگون ها" که افرادی هستند که به بیش از یک دسته خود را نزدیک میدانند و به علت این که "همگون" نیستند تحت تعقیب قرار دارند. تفکر پشت این دستهبندی این بوده است که این گروه ها بتوانند در کنار یکدیگر کار کنند، اما شعلههای جنبشی رو به روشن شدن است. گروه دانشمندان معتقدند که گروه آنها باید مسئول به دست گرفتن اوضاع باشد و در صدد هستند کودتایی علیه گروه درویشان که در راس قدرت قرار دارند به راه بیاندازند.
قهرمان «متفاوت» تریس پرایور است، دختر دو سرکردهی سرشناس درویشان: ناتالی و اندرو. ما با تریس وقتی که قرار است در آزمون شرکت کند آشنا میشویم؛ زمانی که توانایی ذاتیاش برای قرار گرفتن در دستهها سنجیده میشود. آزمون مشخص میکند که او یک متفاوت است و به هر سه گروه دانشمندان، شجاعان و درویشان میتواند تعلق داشته باشد. تریس دسته شجاعان را انتخاب میکند و بلافاصله تحت تمرینات طاقت فرسایی جهت آماده شدن برای ورود به آن گروه قرار میگیرد. او در این مدت دوستانی مانند شماره چهار و کریستینا و دشمنانی مانند پیتر و اریک پیدا میکند. تریس رفته رفته عاشق شماره چهار میشود و در همان حال زیر ذره بین سرکرده دانشمندان، جانین ماتیوس، قرار میگیرد. هرچند تریس سعی میکند حقیقتِ توانایی های ذاتیاش را پنهان نگه دارد، درگیر انقلاب رو به رشدِ دانشمندان میشود.
«متفاوت» به اندازه «مسابقات گرسنگی» اکشن محور نیست، اما در جذابیت و سرگرم کننده بودن دست کمی از آن ندارد. با این که فیلم در زمان هایی افت میکند و پیش پا افتاده و تا حدی سطحی و ساده لوحانه مینماید، آن را میتوان متوجه محدودیت هایی دانست که حفرههای موجود در خودِ رمان بر فیلم تحمیل کرده باشد (برای مثال چطور ممکن است دیواری به آن عظمت که دور تا دور شهر را در برگرفته توسط گروه کوچکی که در شیکاگو زندگی میکنند ساخته شده باشد؟). «متفاوت» همچنین از یک نیم ساعت پایانی ضعیف رنج میبرد، جایی که داستان نیازمند اوج گیری مجدد برای ادامه بخشهای در پیش رو است، در عوض با تغییر لحن نامناسب و شتاب نابجا و دستپاچگی همراه میشود. از این نظر تا حدودی شبیه «بازی اندر» (2013) است، که سکانس های تمرینات جذاب تر از وقایعی است که پس از آن رُخ میدهد.
گروه بازیگران را عمدتا ستارگان "رادار گریز" تشکیل میدهند، که البته همه آنها بازی های قابل قبولی ارائه میکنند. نامهای بزرگ تر و چهرههای مطرحتر مانند کیت وینسلت و اشلی جاد نقش های مکمل را پر کردهاند. شایلن وودلی که در اصل به واسطه نقش اولش در مجموعه تلویزیونی طولانی «زندگی مخفی نوجوان آمریکایی» شناخته میشود، یک تریس به یادماندنی را در پیش روی بینندگان قرار میدهد و آنها را سر جایشان میخکوب میکند. «متفاوت» سکوی پرتابی برای وودلی است و نام او را بر سر زبان ها خواهد انداخت، کما این که انتظار میرود حضورش در فیلم «ایراد ستارههایمان» نیز همین گونه باشد. مایلز تلر زوج عاشق پیشه وودلی در فیلم «اکنونِ تماشایی» (که قرار است نقش آقای شگفت انگیز را در بازسازی «چهار شگفتانگیز» بر عهده داشته باشد) اینجا در نقش یکی از رقبا و نقشهای منفی ظاهر شده است، اما پیوند رقابتی آنها در این فیلم به اندازه پیوند عاشقانهی هیجانانگیزشان در فیلم سال گذشته قوی است. شماه چهار شخصی درونگراست که تریس به او علاقهمند است. ایفای نقش او بر عهده تئو جیمز است، که در ارائه نقش های درونگرا و آرام (یا همان نقش های "تیره و قد بلند و خوش تیپ" قدیمی) بسیار عالی است. جای کورتنی که قرار است راهی سرزمین «ترمیناتور» شود نیز یک شخصیت منفور قابل قبول به نمایش گذاشته است.
مواردی که به نفع «متفاوت» کار میکنند، بر عواملی که باعث آشفتگیاش میشوند میچربند و تشخیص این که به چه میزان نارساییهای این فیلم متوجه کتاب و چه میزان متوجه شیوه بیان آن در قالب تصویر است مشکل خواهد بود. شرح دادن یک داستان در فیلمنامه بسیار مشکلتر از کتاب و رمان است. یکی از مواردی که به وضوح نسبت به آن غفلت شده است در نظر گرفتن پیشزمینهها و اطلاعات مورد نیاز درباره جامعه ی مورد نظر است. توضیحاتی که راوی در ابتدای فیلم ارائه میکند اطلاعات مختصری به ما میدهد، اما آشنایی بیشتر با ساختار سیاسی میتوانست بسیاری از اتفاقات بعدی را قابل درکتر و باعث منسجم تر شدن داستان شود. «مسابقات گرسنگی» در این زمینه بهتر کار کرده بود و روایت روانتر آن کاملا شاخص است.
دنیای آینده در «متفاوت» به زیبایی به تصویر کشیده شده است و جلوههای ویژه کامپیوتری (CGI) به شکل مؤثری در خدمت تبدیل ظاهر ساختمان های شیکاگو از حالت کنونی به ساختمان هایی از هم پاشیده و قدیمی بوده است. تمام ساختمان ها برایمان آشنا هستند اما ظاهری مخروبه و صدمهدیده دارند. اما این تصاویر از جهتی تاثیر منفی دارند؛ آنقدر تصاویر گیرا و واقعی هستند که بیننده را هرچه بیشتر ترغیب میکند که بداند چه اتفاقی باعث شده این ساختمان ها و این شهر به این حال و روز بیافتند، اما «متفاوت» تقریبا هیچ جوابی برای آن ندارد. از نظر داستانگویی پرداختن بیشتر به جنگ از این جهت حائز اهمیت است که این جنگ تلفات سنگینی بر جای گذاشته و جمعیت شهر را به شدت کاهش داده است و شیکاگو را به شهری متروک و خالی از سکنه تبدیل کرده و جامعه آن را به تجدید نظر در ساختارهایش وا داشته است. هر چیز دیگری بی اهمیت است، حداقل در این فیلم اینگونه به نظر می رسد.
دروازهای که «متفاوت» برای ورود به دنیایی جدید میگشاید قابل تامل است. حقیقت و جامعهای که به این وسیله به آن وارد میشویم با کمی جزئیات دقیق تر میتوانست کاملا باورپذیر و دیدنی شود. این فیلم تا این اندازه پیش نرفته است، اما بخش میانی نسبتا طولانی فیلم که به تمرین تریس برای ورود به گروه شجاعان و مخفی کردن هویت ناهمگون و متفاوتش میپردازد لحظات سینمایی جذابی را رقم میزنند. «متفاوت» یک داستان کامل را روایت میکند، اما واضح است که این فیلم برای بخشی از یک مجموعه بزرگ تر در نظر گرفته شده است. بنابراین نمیتوان در مورد موفقیت این فیلم به طور دقیق اظهار نظر کرد و باید تا به نمایش درآمدن کامل سهگانه منتظر ماند. با این حال تا به اینجا این فیلم ارزش آن را دارد که تماشایش به علاقهمندان به این ژانر پیشنهاد گردد.
دیدگاه ها
اولین نفری باشید که در این باره چیزی می نویسد...