تجربه ای کافکایی در فضای طنز
یکشنبه ۵ شهریور ۱۳۹۱ ساعت ۲:۰
- نویسنده : ساسان دُسی
مهرداد فرید در سومین فیلمش پس از «آرامش در میان مردگان» و «همخانه» سعی در آزمودن فضایی کافکایی در یک داستان طنز دارد. جوانی روزنامه نگار به نام احسان (رضا عطاران) که به تازگی از همسرش جدا شده است با نگارش یک مقاله در مورد رمالی مورد توجه قرار می گیرد و البته موجبات دردسر هایی را برای او فراهم می کند و دادگاه او را به محکمه می کشند و از او کسی را می خواهند که اصلا وجود ندارد. از سوی دیگر توهمات وی روز به روز زندگی را بر او سخت تر کرده تا اینکه سرانجام تصمیم به گریز می گیرد.دنیای کافکا آنگونه که از داستانهای کم شمارش بر می آید دنیایی آمیخته با بدبینی - سیاهی و نگرانی از آینده است .کافکا در جهانی نفس کشید که از جنگی عالمگیر که هزاران کشته و زخمی و بی خانمان بر جای گذاشته بود به تازگی خلاص شده بود. پس بی علت نبوده که نویسنده ی گوشه گیر اروپای شرقی با قلم تلخ خود دنیایی را تصویر می کند که فردی را (به کنا یه ای از خود نویسنده)بی هیچ دلیل مشخصی به بیدادگاهی می برند بی آنکه خود بداند که براستی گناهش چیست!! (محاکمه) و یا قصر دست نیافتنی آمال دور از دسترس آن دوران اروپا بوده است آرزوهایی که بر اثر جنگ بر باد رفته بود .(قصر) فضای سرد داستانهای کافکا بازتابی از روزگارش بوده است. حال این جهان مملو از یاس در فیلم از «ما بهترون» تا چه حد نمود یافته است؟ در صحنه مشخصی از فیلم فردی با حکم دادگاه به همراه ماموری دیگر احسان را از خواب بلند می کند ودر دادگاه او را بی هیچ دلیل معلومی محاکمه می کنند و همچنین توهمات وی در مورد همسرش ونمادهای آشکاری چون گربه و دریا همگی کنایه های آشکاری به داستان های کافکا دارد.
اما مشکل فیلم «از ما بهترون» از آنجا آغاز می شود که فضای آمیخته با بدبینی داستانهای کافکا هیچگونه سنخیتی با دنیای طنز فیلم ندارد و به همین دلیل است که فیلم دچار نوعی دوگانگی در پرداخت می شود تا آنجا که بعضی از لحظات فیلم از بیننده خنده می گیرد ودر پاره ای از صحنه ها انتقاد آمیخته با هزل می شود (نگاه کنید به صحنه ای که قاضی در دادگاه ریاکارانه تسبیح به دست گرفته است ) و در قسمت هایی جدی و عبوس شده و در حد یک فیلم HORROR جلوه می کند. (البته با نظر آقای فرید در مورد گروتسک بودن این صحنه ها مخالفم که در قیاس با فیلم هایی چون فیلم های مل بروکس و یا فیلم «ببوس ولی گازم نگیر» ساخته رومن پولانسکی بسیار بچه گانه است نگاه کنید به کل سکانس کابوس احسان). داستان فیلم آنقدر کم مایه و فاقد بدنه ای پروار است که فیلمساز مجبور شده است خرده پلات هایی را به پلات اصلی پیوند زند. علت تماس زن مسن (ملکه رنجبر) با احسان چیست؟ نقش نسیم و مادرش در داستان فیلم چیست؟ فرید آنقدر که توجه به افزودن روایاتی فرعی و بی ارتباط با بدنه اصلی دارد به شخصیت ها و نحوه پرداخت آنها بی توجه است که نمونه آن شخصیت نسیم و مادرش است. نسیم در حد یک تیپ ناقص جلوه می کند و تاثیر آن در داستان مشخص نیست.اما فیلم از «ما بهترون» با تمام ضعف هایی که دارد تلاشی شریف و قابل اعتنا از فیلمسازی است که سابقه روزنامه نگاری و نگارش نقد فیلم را در کارنامه هنری خود دارد و در میان فیلم های اکران شده که کمدی را در سخیف ترین شکل خود نمایانگر هستند قابل توجه است و لحظاتی بیننده خود را به تامل دعوت می کند.
منبع :
فیلم نگاه
دیدگاه ها
اولین نفری باشید که در این باره چیزی می نویسد...