یک درام پرکشش ایرانی

چهارشنبه ۲۵ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۸:۳۰

  • نویسنده : آلیسا سیمون
  • |
  • ترجمه : پیمان جوادی
  • |
  • منبع : ورایتی

یک درام پرتنش و پیچیده به لحاظ فرم که چالش های اخلاقی و معنوی جامعه امروز ایران را به تصویر می کشد. درام تحسین برانگیز و قابل تأمل «جدایی نادر از سیمین» از نویسنده و کارگردان ایرانی اصغر فرهادی که بهترین و قوی ترین کار او تا کنون است. داستان بحث برانگیز فیلم به خوبی وضعیت جامعه معاصر ایرانی را بر دست گذاشتن بر روی مضامینی چون جنسیت، طبقه اجتماعی، عدالت، شرافت و صداقت با به تصویر کشاندن یک خانواده طبقه متوسط شهری در میان انبوهی از دگرگونی ها و تحولات، نابرابری ها و تضادها نشان می دهد.
داستان جدی و چالش انگیز «جدایی نادر از سیمین» شبیه کار قبلی فرهادی یعنی «درباره الی» (که جایزه بهترین کارگردانی در جشنواره برلین 2009 را به دست آورد) به خوبی و با جزئیات کامل و دقیق بخش هایی از واقعیات حال حاضر جامعه ایرانی را به نمایش می گذارد. نادر (پیمان مُعادی) درخواست مهاجرت همسرش سیمین (لیلا حاتمی) را نمی پذیرد، چون پدرش از بیماری آلزایمر رنج می برد و او نمی خواهد پدرش را تنها رها کند. از این رو سیمین از دادگاه درخواست طلاق می کند و برای این جدایی هم به فرصت های بهتری که برای دخترش ترمه (سارینا فرهادی، دختر کارگردان) در خارج از ایران وجود دارد اشاره می کند که همه اینها در سکانسی قابل قبول و باورپذیر، و  از لحاظ احساسی و منطقی به خوبی به تصویر کشیده شده، مدخلی می شود برای ادامه و حرکت رو به جلوی داستان فیلم. این صحنه ها آنقدر خوب و باورپذیر از کار در آمده که در ادامه در ذهن تماشاگران باقی می ماند و بقیه داستان فیلم بر پایه و محوریت آن شکل می گیرد.
سیمین مجبور می شود به خانه مادرش (یزدانبخش) برود و ترمه هم به امید اینکه مادرش به خانه برگردد تصمصم می گیرد پیش نادر بماند. نادر نمی تواند از عهده مراقبت از پدرش بر بیاید، از این رو برای این کار مستخدمی به اسم راضیه (ساره بیات) استخدام می کند. بزودی برای تماشگران روشن می شود که نادر و همینطور راضیه آنگونه که در ظاهر نشان می دهند نیستند. راضیه یک زن جوان حامله، با حجاب و پوشش کاملاً اسلامی است که این کار را بدون اطلاع همسرش حجت (شهاب حسینی) قبول کرده است. او خبر ندارد که همسرش شغلی گرفته، وگرنه هیچگاه اجازه نخواهد داد که بدون حضور همسر یا یکی از نزدیکانش وارد خانه مرد غریبه ای شود.
یک روز نادر زودتر از همیشه به خانه باز می گردد. متوجه می شود که راضیه سر کارش حضور ندارد و در عین حال با صحنه ای روبرو می شود که به محض برگشتن راضیه منجر به مشاجره و بگو مگوی شدیدی میانشان می شود. فیلمبرداری این صحنه ها و صحنه های مشابه نزدیک به 45 دقیقه از زمان فیلم را به خود اختصاص داده است. نتیجه و پیامد این رویارویی و مواجهه نادر و راضیه این است که سرانجام در سیستم قضایی در برابر هم قرار می گیرند و پای بقیه را هم به میان می کشند از جمله معلم خصوصی ترمه (مریلا زارعی) که به وفاداری، صداقت، همدلی، یکرنگی و بزرگواری در زندگی مشترک معتقد است.
در حالی که فیلمنامه پیچیده و توام با ظرفت مدام بر میزان تنش ها و کشمکش های درون فیلم میان کاراکترها از صحنه ای به صحنه ی دیگر می افزاید، اتکای کارگردان و فیلمش به اینگونه صحنه ها ـ که بخش عمده ای از فیلم را تشکیل می دهندـ شاید باعث تحریک یا آزرده خاطر شدن برخی تماشاگران شود. در واقع گاهی اوقات غرور و تکبر نادر و سیمین منجر به تقلاها و کشمکش های پیش پا افتاده، بچه گانه و کم اهمیت می شود و خبری از آن دعواها و درگیری های جدی و همینطور اتفاقات و حوادث مهم دیگر در طول فیلم نیست. با وجود این انتقادات جزئی، بیشتر تماشاگران در پیچیدگی داستان و همینطور داستان شجاعانه و تهورآمیز فیلم همراه و همدل شده و از آن تأثیر می پذیرند. فیلم به لحاط بصری و فرم و همینطور به لحاظ داستان غنی، قابل قبول و درحد استانداردهای جهانی از کار درآمده. در طول فیلم صداهایی می شنویم اما نمی توانیم ببینیم مثل صدای باز و بسته شدن مداوم درها. فیلمبرداری فوق العاده چشمگیر محمود کلاری و استفاده او از لنزهای روشن و نوردهی مناسب در صحنه های دعوا و دادگاه به خوبی بروز احساسات و عواطف ـ از غم و غصه گرفته تا خشم و عصبانیت کاراکترها ـ در هر کدام از صحنه ها را نشان می دهد. قاب بندی های او حساب شده و در خدمت داستان فیلم و همینطور در چهارچوب یک فیلم خانوادگی در سطح بالاست. گروه بازیگران هم همگی قابل تحسین و درخور ستایش اند که هیچ بازی ضعیفی در میان آنها نمی بینیم.
منبع : فیلم نگاه
برای ثبت دیدگاه خود، اپتدا وارد وسایت شوید.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که در این باره چیزی می نویسد...