انتقام یک نابغه دست و پاچُلفتی

یکشنبه ۲۹ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۰

  • نویسنده : مایک لازال
  • |
  • ترجمه : احسان زیورعالم
  • |
  • منبع : سانفرانسیکو کراونیکل

دیوید فینچر آثار پرفروشی مثل «هفت» و «زودیاک» را ارائه کرده است اما اگر شما واقعاً میخواهید احساس مورمور شدن نکنید، «شبکه اجتماعی»، فیلم تازه وی درباره موسس و بنیانگذار فیس­بوک را تماشا کنید. مردم در اینجا ترسناک­ تر و بسیار تهدیدکننده ­ترند.

حس عدم سهولت در طول صحنه افتتاحیه رها می­ شود. سال 2003 است، و مارک زوکربرگ 19ساله مشغول نوشیدن و آشامیدن به همراه دوست­ش اِریکا ست.ا ین سکانس در سطحِ گفتگو جذاب است، کمدی تباین میان عادی بودن و طرفداری دختر و بیگانگی مارک را روشن می ­سازد. نقش زوکِربرگ توسط جسی آیزنبرگ ایفا می­ شود، که معمولاً نقش عشقِ کامپیوتر را بازی می ­کند، اما ما سریعاً درمی­ یابیم که چیزی که در اینجا بازی می­ کند هر چیزی است به جز دوست­ داشتن و دوست داشتنی بودن. برعکسِ این مرد جوانِ عصبانی، دختر بطور معمول سرزنده، سرد و فروتن است و برخلاف اوست که قادر به برقراری ارتباط با کسی نیست. مارک شخصی کاملاً دفع کننده است تا جذب کننده.

«شبکه اجتماعی» یک مستند نیست. به شکل درام درآمده است، فینچر و آرون سورکین فیلمنامه ­نویس، بخشی از تاریخ معاصر را به کار گرفته­ اند. از «میلیونرهای تصادفی» اثر بن مرزیچ اقتباس کرده­ اند. در یک مصاحبه، سورین گفته است که زوکربرگ در فیلم همچون نوعی " قهرمان تراژدی" پدیدار می­ شود که کاملاً چیزی است که شما می­ گویید آیا فقط یک میلیونر را همانند یک انسان به زحمت تصور کردید. اما اشتباه نکنید، خواه فیلم زیبا یا به شدت نازیبا باشد- من چیزی از واقعیت­ های حقیقی نمی ­دانم و نمی ­توانم درباره آن نظر بدهم- تصویر فیلم از زوکربرگ نقد منفی از حماسی و شاید نسبت­های اخیر باشد. البته، اِریکا او را ترک می­ کند، بنابراین وی چه می­ کند؟ به خانه می­ رود، وارد وبلاگش می­ شود و درباره اریکا در اینترنت مطالبی منفی و به دور از اخلاق می ­نویسد. کارهای او را می ­بینیم و احساس خشم و انزجار می­ کنیم، اما هنوز کمی می­ ترسیم، چون ما پیام را می­ گیریم، که به سمت ورای عدم رشد یک پسر جوان و طبیعت اخلاقی از رشد بازداشته شده می ­رود.

فینچر و سورکین برخی از چیزهای قدرتمند و وحشتناکی را بیان می­ کنند که سال­ها از آن روز، «شبکه اجتماعی» برای تعداد بی شماری، خودش را حول طرح­ های پریشان خاطریِ مردی جوان شکل داده است. ما درباره ویروسی حرف می­ زنیم مثل اینکه استعاره هیچ معنایی ندهد، انگار شبیه بیماری واقعی به سمت ویروسی شدن نمی­ رود. عمل بی­ رحمانه برای یک دوست سابق میلیون­ها برابر توسط دیگران، در مورد اختراع بزرگ زوکربرگ، در فیس­بوک تکرار خواهد شد. این پیام ثقیلی است تا در اولین دقایق روی کاغذ آید، اما لحن فیلم سبک است و تمرکز روی پیشروی داستان است، در واقع دو داستان. در طول زمان به جلو و عقب تغییر جهت می­ دهد، به ما نشان داده می­­ شود که چگونه زوکربرگ فیس­بوک را با حمایت مالی دوستش، ادواردو ساورین (اندرو گارفیلد) خلق می­ کند، و داستان دادخواست را می بینیم که موفقیت فیس­بوک را دنبال می­ کند.

در یک صحنه، این فیلمی درباره یک مخترع است و اینکه او چگونه چیزی با نیم میلیارد کاربر جهانی اختراع کرده است. این چنین بی­ حرمتی و فاصله­ای در رابطه این قصه قهرمانان که شما نمی­ توانسید هرگز در فیلمی درباره توماس ادیسون، الکساندر گراهام بل یا برادران رایت ببینید. بدون شرط در لحن ایده­ ای است که چزی در اینجا خلق می­ شود که از هیچ منفعت انسانی نشات نمی گیرد اما نسبتاً چیز مضری است، موافق به تاریکی یا حداقل وجوه ناچیز طبیعت انسانی، همانند نارسیسسیم و میل به سردمزاجی است. همانند زوکربرگ، آیزنبرگ به ما یک خزش تک یادداشتی ارائه نمی ­کند ولی کسی است که همیشه اندازه می­ گیرد و از پشت سطح خارج از حصار تشخیص می­ دهد. هرگز به درخشش او شک نمی­ کنیم. پرستش بت وی از خالق نِپستِر، شاون پارکِر- با بازی عالی و کاریزمای متقاعدکننده جاستین تیمبرلیک- با گسترش ساده­ ای از چشمان و پایداری تمرکزش انتقال می­یابد. همانند تصویری از گارفیلد، ساورین به عنوان فرد همذات­پندار تنهای فیلم پدیدار می­ شود، ولو سناریو این را قدری با ارائه تمام ایده­ های ساورین برای شرکت را تعدیل می­ کند که بد بودند، آنچه وی دیدی نداشت. ولو اینکه کلیپ­ها و جذابیت­های آمدنی ممکن بود به توقع داشتن فیلمی درباره پارتی­ها در پالوآلتو سوق یابد، بیشتر «شبکه اجتماعی» در برابر آجرهای قهوه ­ای هاروارد و در تقابل سردرهای براق در دفاتر حقوقی جایگزین می­ کند.

فیلمنامه قوی است و درام- درام افشایی- هرگز خونمایی نمی کند. هرگز چیز مشکوکی وجود ندارد که این یک داستان امریکایی و داستان هشداری مهمی است، ولو داستانی هشداری با نگاهی تفاوت: در عصر اینترنت، این فیلم می­ گوید، ما کسانی هستیم که واقعاً نیاز به احتیاط بیشتری داریم.


منبع : فیلم نگاه
برای ثبت دیدگاه خود، اپتدا وارد وسایت شوید.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که در این باره چیزی می نویسد...