یک بیگانه فضایی کوچک در حومه شهر
- نویسنده : جیمز براردینلی
- |
- ترجمه : راضیه خضری
تصور میکنم اگر «زمین برای اکو» را نوعی ادای احترام به فیلم «ای. تی. موجود فرازمینی» (1982) توصیف کنیم دور از انصاف نخواهد بود. دستکم فرض من بر این است که کارگردان، دِیو گرین و فیلمنامهنویس، هنری گایدن، به دنبال چنین چیزی بودهاند: یعنی بازگشت به گونههای لطیفتر فیلمهای علمی-تخیلی دهههای 70 و 80، که اسپیلبرگ و امثال او پیشروان اصلی در تولید چنین فیلمهایی بودند (همچنین مشابهتهای اندکی با «برخورد نزدیک از نوع سوم» وجود دارد). در این فیلمها، بیگانگان بچههای خوبی بودند و باید از انسانها، به ویژه افراد وابسته به دولت، میترسیدیم و به آنها اعتماد نمیکردیم. امّا، در رویکرد اتخاذ شده در «زمین برای اکو»، دو نقطهضعف فاحش وجود دارد. نخست آن که فیلمنامه گنگ و مبهم است. این یک فیلم خانوادگی نیست، به عبارتی همۀ افراد حدوداً بالای 8 سال بلافاصله به نامفهوم بودن قسمتهای قابلتوجهی از داستان پی میبرند. دوم آن که تصمیم به استفاده از ژانر "تصاویر کشفشده" / روش اول شخص در روایت داستان نه تنها مایۀ آشفتگی و حواسپرتی است، بلکه به قدری ناشیانه است که افرادی که "بیماری حرکت" داشته باشند، در راهروهای بین صندلیها حالشان به هم خواهد خورد.
فیلم داستان سرراستی دارد. آخرین شبی است که سه دوست دوران کودکی – اَلکس (با بازی تئو هالم)، تاک (با بازی برایان برادلی) و مانش (با بازی ریس هارتویگ) – دور هم هستند. فردای آن روز، همگی باید از محله شان [شهرکشان] اسبابکشی کنند تا راه برای ساختن بزرگراه باز شود. در تلفنهای همراه آنها اتفاقات عجیبی میافتد و آنها مصمم میشوند که از این قضیه سر در بیاورند. همین امر باعث میشود که شبانه روانۀ صحرا شوند. این سه یک موجود بیگانۀ روباتیک کوچک پیدا میکنند که در اثر یک برخورد شدید آسیب دیده و دچار نقص فنی شده و سعی دارد مسیر خود را برای رسیدن به یک فضاپیما پیدا کند. پسرها به همراه همکلاسی خود، اِما (با بازی الا والِستِد)، به روبات کوچک کمک میکنند و این در حالی است که از سوی مأموران فدرال تحت تعقیباند. مأموران با مقاصد شومی به دنبال این موجود بیگانه هستند.
لازم است چهار موضوع ساده را در مورد «زمین برای اکو» به خاطر داشته باشیم: (1) موجود بیگانه به طرزی غیرممکن بانمک و دوستداشتنی است، (2) همۀ بچهها عاقل و باهوشاند، (3) پدر و ومادرها ابله و کمعقلاند و (4) مأموران فدرال افرادی شرور هستند. این چهار مورد به طور خلاصه و تا حد نسبتاً زیادی شخصیتپردازیها را بیان میکند. ذرهای پیچیدگی و ظرافت در «زمین برای اکو» وجود ندارد. اقتباس از «ای. تی.» به قدری زیاد است که مليسا ماتيونس باید به خاطر اعتبار داستان فیلم از آن شکایت کند (حتی پوستر فیلم نیز کپی پوستر «ای.تی.» است). مسئله این است که «زمین برای اکو» تا حدی توانسته است همۀ چیزهای خوب و سحرانگیز موجود در فیلم اسپیلبرگ را دور بریزد و در عین حال، عناصر ضعیف و فراموششدنی را حفظ نماید. همین امر است که ما را به روش به اصطلاح "تصاویر کشفشده" میرساند… اصلیترین سؤالی که به ذهنم میآید آن است که: "چرا؟"
این فیلم از طریق دوربین ویدئویی به نمایش در میآید که توسط قهرمانان داستان ضبط شده است. فکر میکنم این کار در چند مرتبۀ اولی که (اکثراً در فیلمهای ترسناکی مانند «پروژه جادوگر بلر») انجام شد زیرکانه بود، امّا ترفندی است که به سرعت جذابیت خود را از دست میدهد. یک اشکال دیگر آن است که تکانهای مستمر دوربین دستی و چرخشهای افقی مداوم آن ممکن است باعث ایجاد حالت تهوع در برخی تماشاگران شود. حتی، در مورد کسانی که در اثر تماشای تصاویر متحرک دچار دلبههمخوردگی نمیشوند، این شکل فیلمبرداری بیش از آن که نوآورانه و جالب باشد باعث آشفتگی و حواسپرتی است. میتوان این گونه استدلال کرد که با استفاده از چنین سبکی تلاش شده است بر نارساییهای دیگر سرپوش گذاشته شود.
در بهترین حالت، بازیها مناسباند و گاه رضایت بخش نیستند. از نظر فیلمشناسی، هیچکدام از چهار بازیگر اصلی سوابق طولانی بازیگری ندارند و یکی از آنها، یعنی آسترو، به خاطر شرکت در مسابقۀ خوانندگی تلویزیون با نام «ایکس فَکتور» بسیار معروف است. کارگردان، دیو گرین، بعد از تولید چند اثر تلویزیونی و ساخت چندین فیلم کوتاه، اولین فیلم بلند سینمایی خودش را ساخته است. به نظر میآید «زمین برای اکو» به خاطر ارزشهای تولیدی محدود و جلوههای ویژهای که از کیفیت بازیهای ویدئویی برخوردار است به قصد ارائه به کانال دیزنی ساخته شده است. با این حال، اگر لحظهای به عقب بازگردیم و متوجه باشیم که در ساخت این فیلم، کودکان مد نظر بودهاند، آن را سرگرمی قابل قبولی خواهیم یافت که قطعاً از بسیاری از آثاری که کودکان در تلویزیون (یا به صورت آنلاین) تماشا میکنند بدتر نیست. تنها نکتۀ شرمآور قضیه آن است که این فیلم طوری ساخته نشده است که برای بزرگترهایی که به همراه فرزندان شان به سینما میآیند قابل تحمل باشد.
دیدگاه ها
اولین نفری باشید که در این باره چیزی می نویسد...