در تقدیس خشونت

---

• نویسنده : نزهت بادی

اگر هنوز اقدام آنارشیستی قیصر در جهت انتقام شخصی یک عمل قهرمانانه به حساب می آید، از این روست که در آن دنیای پر هرج و مرج چاره ای نداشت جز این که خودش قانون و عدالت را به شیوه ای بدوی اجرا کند اما در زمانی که جهان می کوشد از طریق گفتگو و تعامل و درک متقابل از بروز جنگ ها و خشونت های بیشتر جلوگیری کند، پیشنهاد فیلمساز مبنی بر این که هر کس خودش قیصروار دست به عمل بزند، نشان از تفکری واپس گرا و ارتجاعی دارد. زیرا از یک سو می کوشد به یک اقدام خودسرانه و تندروانه ابعاد قهرمانی ببخشد و آن را تبرئه و تقدیس کند. از سوی دیگر یک معضل اجتماعی عمومی و ریشه دار را تا حد تسویه حساب یک مسأله شخصی تقلیل می دهد و ابعاد فراگیر و گسترده آن را نادیده می گیرد.

آنجا که موسی در یکی از برج های دوبی در مقابل دوربین ها همه جهان را تهدید می کند که اگر کسی نگاه چپ به ناموس ایرانی بیندازد، او را در خانه خودش مجازات می کنیم، فیلمساز را در حال رفع و رجوع و توجیه بی مسئولیتی و ناکارآمدی و سهل انگاری کسانی نشان می دهد که باید در داخل مملکت از ناموس شان محافظت می کردند تا اساسا کسی جرأت دست درازی به آنها را در خارج از مرزها نیابد. اما مهدویان هم در راستای همان ایدئولوژی کهنه و عقب افتاده رایج به جای این که ریشه و منشأ مشکل را در کشور خود جستجو کند، انگشت اتهامش را به سمت یک دشمن فرضی می گیرد و برای اثبات وطن پرستی اش او را مجازات می کند تا امنیت و اعتماد رخت بربسته از جامعه را به خیال خود به آن بازگرداند.

«لاتاری» ترکیبی از یک ملودرام پر سوز و گداز هندی و یک اکشن خوش آب و رنگ هالیوودی است که گاهی به «قیصر» رجوع می کند و گاهی هوای حاج کاظم به سرش می زند. هم می خواهد مدرن و امروزی به نظر برسد و زبان اعتراض نسل جوان ناراضی و سرخورده شود و هم به سنت ها و ارزش های قدیمی پایبند بماند و بزرگ ترها را تبرئه کند و موعظه آقا بالاسرها را در گوشمان بخواند. از یک سو برای خوشایند مخاطب با انتقادهای سطحی اش به حکومت طعنه می زند و از سوی دیگر حواسش هست که دل خودی ها را هم به دست آورد. در واقع فکر می کند همانطور که می تواند به شکل سرهم بندی شده ای تمام قطب های مخالف و متضاد داستانش را در پایان کنار هم جمع کند، قادر است دل همه را از مخاطب و منتقد تا تهیه کننده و حکومتی ها را با هم به دست آورد. اما نمی داند که این روش را دیگران آزمودند و جواب نگرفتند و او در خوش بینانه ترین حالت یکی مثل مربی اش می شود که مدت هاست دوره اش تمام شده است.

منبع : فیلم نگاه